مهریه مالی است که زن بر اثر ازدواج مالک می شود و مرد ملزم به دادن آن به زن می گردد

مهر با شیربها یا (باشلق) تفاوت دارد. صرف‌نظر از فلسفه وجودی شیربها درگذشته امروزه شیربها جزئی از مهر است که نقداً به‌وسیله‌ی ولی دختر برای او دریافت می‌شود و به مصرف تهیه جهیزیه‌ی او می‌رسد.

نکته‌ی قابل‌توجه آن است که مهریه ازنظر ماهیت، یک قرارداد صد در صد مالی است

 مهریه در ازدواج دائم و موقت

یکی از تفاوت‌های مهم ازدواج دائم و موقت، نقش مهریه در آن‌هاست. تعیین مهریه در نکاح موقت الزامی است و عدم تعیین مهریه منجر به بطلان این ازدواج است. در حقیقت مهریه یکی از ارکان نکاح موقت است اما در نکاح دائم مهریه یکی از آثار است. عدم تعیین مهریه در نکاح دائم منجر به بطلان آن نمی‌شود، چون جایگزین‌هایی برای آن وجود دارد.

تعیین مهریه

مهریه معمولاً در شرایط ضمن عقد مقرر می‌شود. مهریه را خود زوجین یا فرد دیگری می‌تواند به نمایندگی از آن‌ها تعیین کند. البته نباید فراموش کنیم که تعیین‌کننده‌ی مهریه حتماً باید اهلیت داشته باشد؛ یعنی عاقل، بالغ و دارای قصد و رضا باشد. مهریه می‌تواند در نکاح دائم ذکر نشود. طرفین می‌توانند در این عقد شرط عدم مهر کنند؛ و هیچ خللی به آن وارد نیست. زوجین می‌توانند تراضی کنند که مهریه بعد از وقوع عقد نکاح تعیین شود. اگر قبل از تعیین مهریه و قبل از وقوع نزدیکی بین زن و شوهر، یکی از آن‌ها فوت کند، زن مستحق هیچ مهری نیست؛ اما اگر نزدیکی پیش از تعیین مهر واقع شود، زن مستحق مهرالمثل است که در مورد آن خواهیم گفت.

چه چیز می‌تواند مهریه باشد؟

بر اساس ماده ۱۰۷۸ قانون مدنی، مهریه باید مالیت داشته و قابل تملیک باشد. زوج باید مالی را به‌عنوان مهریه قرار دهد که متعلق به خودش باشد و اگر متعلق به شخص ثالثی است، با رضایت آن شخص مورد مهر قرار بگیرد. اگر یک مال معین موضوع مهر قرار بگیرد، لزوماً باید در زمان تعیین مهریه موجود باشد. مال موقوفه نمی‌تواند مورد مهر قرار بگیرد. مهریه باید منفعت عقلایی داشته باشد. بنابراین اگر انجام عمل یا تعهدی هم دارای این ویژگی باشد، می‌تواند مورد مهر قرار بگیرد.

استحقاق زن بر مهریه

مهریه درصورتی‌که یک مال معین (عین معین) باشد، به‌محض وقوع عقد متعلق به زن است و زن می‌تواند در آن تصرف کند. حتی اگر زن بعد از گذشت مدتی مهریه‌ی عین معین را مطالبه کند، می‌تواند منافع آن را نیز بخواهد. بنابر اصل تمام تعهدات عندالمطالبه است و باید بعد از وقوع عقد انجام شود. بنابراین مهریه باید بعد از وقوع عقد به او پرداخت شود. گاهی مهریه به‌صورت عندالاستطاعه تعیین می‌شود. در این حالت قدرت اجبار مرد به پرداخت مهریه از بین می‌رود. اگر مهریه عندالمطالبه باشد، زن می‌تواند از حقی که به «حق حبس» معروف است استفاده کند. در این حالت زن می‌تواند تا زمانی که مهریه را دریافت نکرده، از شوهرش تمکین نکند. اگر زن از این حق استفاده کند و دادگاه به دلیل عدم توان مالی مرد، مهریه را تقسیط کند، زن می‌تواند تا پایان پرداخت اقساط، همچنان از تمکین خودداری کند.

اگر زن مهریه را به‌صورت کامل دریافت کند، اما پیش از وقوع نزدیکی از همسرش جدا شود، باید نصف مهریه را به شوهر برگرداند. چون عدم وقوع نزدیکی، مانع استحقاق کامل زوجه نسبت به مهریه است. در حقیقت مالکیت زن بر مهریه متزلزل است تا زمانی که نزدیکی واقع شود. اگر نکاح دائم یا موقت به هر دلیلی باطل باشد، زن مستحق دریافت مهریه نیست و اگر قبلاً آن را دریافت کرده باشد، شوهر می‌تواند آن را پس بگیرد. اگر زن از بطلان نکاح آگاه نباشد و نزدیکی رخ بدهد، بر اساس ماده ۱۰۹۹ قانون مدنی، زن استحقاق مهرالمثل دارد. در صورت وفات زوج بعد از نزدیکی، زن مستحق تمام مهریه است. در مورد فوت قبل از نزدیکی قانون ساکت است، اما طبق نظر ولی‌فقیه زن مستحق نصف مهریه است. اگر ازدواج پیش از نزدیکی فسخ شود، زن مستحق مهریه نیست. مگر اینکه فسخ به دلیل «عنن» مرد باشد که نصف مهریه متعلق به زن است.

پشتوانه حقوقی دریافت مهریه

در سال‌های گذشته شاهد شکل‌گیری رسم تعیین مهریه‌های سنگین بوده‌ایم. مهریه‌هایی که حتی گاهی باعث شکل‌گیری راهی برای کلاهبرداری و کسب سود و منفعت می‌شد. برای مدتی زندان‌ها رفته رفته از افرادی پر شد که در پی تشکیل خانواده و ازدواج سر از این مکان درآوردند. افرادی که به دلیل عدم دقت در تعیین میزان مهریه پس از مدتی به دلیل عدم توان مالی برای پرداخت مجبور به تحمل حبس می‌شدند. اما پس از تصویب قانون حمایت از خانواده‌ جدید، اوضاع دست‌خوش تغییر شد. بر اساس ماده۲۲ قانون حمایت از خانواده «هرگاه مهریه در زمان وقوع عقد تا یک‌صد و ده سکّه تمام بهار آزادی یا معادل آن باشد، وصول آن مشمول مقررات ماده (۲) قانون اجرای محکومیت‌های مالی است. چنانچه مهریه، بیشتر از این میزان باشد در خصوص مازاد، فقط ملائت زوج، ملاک پرداخت است. رعایت مقررات مربوط به محاسبه مهریه به نرخ روز کماکان الزامی است» یعنی با توجه به این قانون، اگر مهریه تا ۱۱۰ سکه باشد، مرد به دلیل عدم توان پرداخت مهریه حبس می‌شود. اما اگر میزان مهریه بیش از ۱۱۰ سکه باشد، موارد مذکور فقط نسبت به ۱۱۰ سکه قابل‌اعمال است و نسبت به مقدار بیشتر، توان مالی شوهر اهمیت دارد.

مهریه‌ زن در هر زمان که مطالبه شود به نرخ روز پرداخت می‌شود. برای تعیین مهریه به نرخ روز، بانک مرکزی هرسال شاخصی از بهای کالا و خدمات تعیین می‌کند که بر این اساس نحوه‌ی تعیین مهریه به نرخ روز این‌چنین خواهد بود:

مبلغ مهریه مقرر × عدد شاخص در سال قبل از مطالبه ÷ عدد شاخص در سال وقوع عقد = ارزش کنونی مهریه


مهریه شاید بتواند برای زن پشتوانه‌ای در مقابل حق طلاق مرد باشد. اما نباید وسیله‌ای برای سوءاستفاده قرار بگیرد. آنچه محور ازدواج است، برقراری پیوند و تشکیل خانواده‌ای سالم و به آرامش رسیدن است. با دقت در تعیین مهریه، می‌توان از تبدیل‌شدن آن به بحران‌های آینده، جلوگیری کرد.

مهریه عندالاستطاعه چیست؟

عندالاستطاعه قیدی است که در عقدنامه درج می‌شود و تا زمانی که مرد توانایی مالی پرداخت آن را نداشته باشد زن نمی‌تواند مهریه خود را وصول نماید.

تفاوت مهریه عندالاستطاعه و عندالمطالبه

درزمانی که مهریه عندالمطالبه تعیین شود مرد محکوم‌به پرداخت آن شده و با توجه به شرایط باید آن را پرداخت کند ولیکن درزمانی که عندالاستطاعه تعیین می‌شود ابتدا باید ثابت شود که زوج توانایی پرداخت دارد.

عندالمطالبه یا عندالاستطاعه

اینکه مهریه کدام‌یک از عندالمطالبه یا عندالاستطاعه باشد در زمان خطبه عقد به انتخاب زوجه تعیین می‌گردد. اگر زوجه عندالمطالبه را انتخاب نماید بدان معناست که از زمان امضا عقدنامه می‌تواند پرداخت آن را به‌طور کامل درخواست نماید و مرد طبق سند رسمی ازدواج مکلف به پرداخت آن است و اگر به هر دلیلی توانایی پرداخت یکجای آن را نداشته باشد و بخواهد به‌صورت تقسیطی پرداخت کند، اثبات این موضوع که او توان مالی ندارد و نمی‌تواند آن را به‌صورت یکجا بدهد با «مرد» است و زن نیازی ندارد در دادگاه ثابت کند که مرد از تمکن مالی لازم برای پرداخت آن برخوردار است.

اما درصورتی‌که زوجه عندالاستطاعه را انتخاب کند، وضعیت متفاوت خواهد بود. اگر زوجه تقاضای مهریه کند این تکلیف بر عهده خود اوست که ثابت کند مرد از دارایی کافی برای پرداخت آن برخوردار است.

دادخواست اعسار و تقسیط در مهریه

دادخواست اعسار از جانب مدیون تقدیم دادگاه می‌شود و شخص باید ثابت نماید که توانایی پرداخت دین خود را ندارد و بر مبنای توانایی او دین تقسیط می‌شود.

مهریه باید دارای شرایط زیر باشد:

  1. ارزش مالی داشته باشد بنابراین آنچه را که فاقد ارزش مالی باشد نمی‌توان به‌عنوان مهریه تعیین کرد.
  2. زوج مالی را می‌تواند مهریه قرار دهد که خود مالک آن باشد، بنابراین اموال عمومی یا مال موقوفه را نمی‌توان مهریه قرارداد. شرع و قانون قابل نقل‌وانتقال و معامله باشد لذا نمی‌توان مشروبات الکلی یا حیوانات حرام‌گوشت و…. را به‌عنوان مهریه تعیین کرد.
  3. لازم نیست که مهریه عین معین باشد، بلکه انجام عمل یا حرفه‌آموزی یا تدریس هم می‌تواند باشد مثل آموزش رایانه یا آموزش قرآن یا زبان انگلیسی به زوجه می‌تواند، به‌عنوان مهریه تعیین نمود.

محاسبه وجه نقد به‌روز

مهریه‌هایی که از نوع وجه نقد هستند باگذشت زمان ارزش کمتری نسبت به سال وقوع عقد ازدواج پیدا می‌کنند. به همین دلیل هم قانون‌گذار مقرر کرده است که در زمان پرداخت باید ارزش مهر تعیین شد، به قیمت روز محاسبه و پرداخت شود. در این راستا قانون‌گذار در موردمحاسبه مهریه فرمولى تعیین کرده است؛ به‌این‌ترتیب که متوسط شاخص بها در سال قبل از سال پرداخت مهریه، تقسیم بر متوسط شاخص بها در سال وقوع شده؛ آنگاه نتیجه، ضرب در مهریه نوشته شده در عقدنامه می‌شود. جدول شاخص قیمت‌ها هرسال توسط بانک مرکزی تنظیم و ارائه می‌شود.

در صورت فوت زوج که مهریه باید از ترکه وی پرداخت شود مبنای محاسبه تاریخ فوت خواهد بود. توضیح آن‌که شاخص بهای سال‌های قبل و سال قبل از وصول از طرف بانک مرکزی تهیه و در اختیار دستگاه قضای قرار می‌دهد و فهرست این شاخص‌ها به دادگاه‌ها و ادارات ثبت ارسال می‌گردد و مبنای محاسبه قرار می‌گیرد.

انواع مهر:

مهر المسمی -  

اگر مهر ضمن عقد نکاح یا پس‌ازآن به تراضی معین شود مهر المسمی گفته می شود.

مهر المثل -

مهری که برحسب عرف و عادت و با توجه به وضع زن ازلحاظ سن، تحصیلات، موقعیت خانوادگی و اجتماعی زن و برحسب زمان و مکان تعیین می‌شود.

مهر المتعه - 

هرگاه در عقد نکاح مهر ذکر نشده باشد و شوهر قبل از نزدیکی و تعیین مهر، زن خود را طلاق دهد، زن مستحق مهر المتعه است. در مهر المتعه وضعیت مرد ازلحاظ اقتصادی و استطاعت مالی موردتوجه واقع می‌شود.

مهر السنه -

مهری است که پیامبر اکرم برای دخترش فاطمه تعیین کرده. این مهر معادل ۵۰۰ درهم است که این‌یک نوع مهر المسمی است.

مواردی که مهر المسمی تعیین‌شده: 

هرگاه مهر در عقد ازدواج تعیین‌شده باشد آن را مهر المسمی می‌گویند. مهر المسمی عبارت است از مال معینی که به‌عنوان مهر با توافق زوجین تعیین می‌شود یا شخصی که زوجین انتخاب کرده‌اند.

تفویض مهر:

اختیار تعیین مهر می‌تواند به زوج یا زوجه یا شخص ثالثی تفویض شود:

  1. اگر اختیار به مرد داده‌شده باشد، می‌تواند هر مقدار که بخواهد معین کند.
  2. اگر اختیار به زن داده شود (مفوضه المهر) زن نمی‌تواند بیش از مهرالمثل تعیین کند.
  3. اگر اختیار تعیین به شخص ثالثی داده شود می‌تواند هر مقدار که بخواهد تعیین کند.

موارد تعیین مهرالمثل: 

  1. هرگاه مهر المسمی تعیین نشده باشد و نزدیکی واقع‌شده باشد.
  2. در عقد نکاح شرط عدم مهرشده باشد پس از وقوع نزدیکی زن مستحق مهرالمثل است.
  3. در مواردی که مهر المسمی به جهتی از جهات باطل باشد پس از نزدیکی زن مستحق مهر المثل است.
  4. مواردی که مهر تعیین نشده و مرد پس از نزدیکی زن خود را طلاق دهد.

انواع مهریه ازلحاظ زمان مطالبه:

عندالمطالبه ← یعنی به‌محض انعقاد نکاح زوجه مالک آن می‌شود و در صورت مطالبه زوج باید بپردازد.

عند الاستطاعه ← زمان پرداخت مهریه زمانی است که زوج توانایی و استطاعت پرداخت را داشته باشد.

انواع مهریه به اعتباری دیگر:

حال←به‌مجرد عقد زن مالک تمام مهر می‌شود. مع‌ذلک مالکیت وی متزلزل است و بعد از دخول مستقر می‌شود.

در مهریه حال حق حبس می‌باشد.

موجل ←در مهریه‌ی موجل برای پرداخت مهری‌ها جلو زمانی در نظر گرفته می شودکه تا زمان فرارسیدن آن،

زن حق مطالبه ندارد در این نوع مهریه حق حبس وجود ندارد.

مهر در عقد منقطع:

در نکاح منقطع عدم مهر در عقد موجب بطلان است.

در نکاح منقطع موت زن در اثنا مدت موجب سقوط مهر نمی‌شود و همچنین است اگر شوهر تا آخر مدت با او نزدیکی نکند.

در نکاح منقطع هرگاه شوهر قبل از نزدیکی تمام مدت نکاح را ببخشد باید نصف مهر را بدهد.

به بیان ساده

 اگر مهر ذکرشده + نزدیکی ←تمام مهر

 اگر مهر ذکرشده + عدم نزدیکی←نصف مهر (م ۱۰۹۲ ق.م)

مهر ذکر نشده است + نزدیکی ←مهرالمثل (م ۱۰۹۳ ق.م)

مهر ذکر نشده است + عدم نزدیکی ← به‌واسطه فوت: عدم مهر (۱۰۸۸ م)

 مهر ذکر نشده +  به‌واسطه‌ی طلاق: مهرالمتعه ( م ۱۰۹۳ ق.م)

جهل به عقد فاسد + نزدیکی ←مهرالمثل

فسخ نکاح قبل از نزدیکی ←مهر ندارد مگر اینکه علت فسخ عنن باشد که در این صورت مستحق نصف مهر است.

ضمانت اجرای عدم تادیه مهر: کیفری ←تا ۱۱۰ سکه حبس

مدنی ←وصول از طریق توقیف اموال به‌جز مستثنیات دین

مهریه ۱۱۰ سکه و کمتر: مطابق ماده ۲۲ قانون جدید حمایت از خانواده چنانچه مهریه بیش از ۱۱۰ سکه تمام بهار یا معادل آن باشد اگر زوج تا ۱۱۰ سکه را پرداخت نکند با صلاحدید قاضی مطابق ماده ۲ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی عملی شده و زوج تا پرداخت این تعداد بازداشت می‌شود. زوج می‌تواند پس از صدور حکم محکومیت دادخواست اعسار یا تقسیط مهریه را بدهد.

در صورت اثبات اعسار یا تقسیط مهریه و نهایتاً اجرای آن به زوج بازداشت نمی‌شود؛ اما چنانچه مهریه بیش از ۱۱۰ سکه یا معادل آن باشد نسبت به این تعداد صرفاً ملائت زوج ملاک پرداخت بوده و زوجه تنها می‌تواند با معرفی و توقیف اموال زوج به‌غیراز مستثنیات دین اقدام کند.

وضعیت مهریه در صورت ورشکستگی زوج

بند ۲ ماده ۵۸ ق. تصفیه امور ورشکستگی طلب‌های بدون وثیقه از تاجر را به پنج طبقه تقسیم کرده و مهریه زن را در طبقه چهارم قرار داده. بر اساس این ماده مهریه زن تا میزان ۱۰ هزار ریال به‌شرط آنکه ازدواج اقلاً ۵ سال قبل از توقف واقع‌شده باشد جزء دیون ممتازه و مازاد جزء سایر دیون محسوب می‌شود.

وضعیت مهریه در صورت فوت

فوت زوج: چون مهریه یک دین بر ذمه‌ی شوهر است با فوت وی هم امکان مطالبه از ماترک او هست.

فوت زوجه: مهریه مانند هر حق مالی دیگر به وراث وی منتقل خواهد شد. لذا وراث زوجه می‌توانند با تقدیم دادخواست مطالبه طلب (مهریه زوجه متوفی) به نسبت مهم الارث خود به طرفیت زوج، حقوق قانونی زوجه متوفی را مطالبه نمایند. در این صورت باید گواهی حصر وراثت و عقدنامه زوجه را پیوست دادخواست خود کنند.

نکته:

شرط عدم وجود مهریه باعث بطلان قرارداد مهر است ولی نکاح صحیح است..1

2. درصورتی‌که مهریه باطل باشد همانند آنکه موضوع مهریه قبل از عقد از بین رفته باشد گویی مهر تعیین نشده لذا بعد از دخول زن مستحق مهرالمثل است.

ازآنجاکه مهریه یک قرارداد مالی است باید شرایط صحت معامله را داشته باشد

  1. مهر باید مالیت داشته باشد.
  2. مهر باید قابل تملک به‌وسیله زن باشد (لذا اموال و مشترکات عمومی و موقوفات را نمی‌توان مهر قرارداد) مالی که متعلق حق شخص ثالث است (مانند مالی که به‌عنوان تأمین یا در اثر صدور اجرائیه بازداشت‌شده نمی‌تواند مهر قرار داد) مگر با اجازه دارنده حق.
  3. مال باید ملک غیر نباشد مگر با تنفیذ مالک.
  4. مقدار و جنس و وصف آن معین باشد (مردد نباشد) معلوم باشد (مجهول نباشد).
  5. مهر باید منفعت عقلایی داشته باشد.
  6. شوهر باید قدرت بر تسلیم داشته باشد.

مواردی را که می‌توان مهر قرار داد

  1. عین معین: خانه‌ای معین
  2. منفعت: سکونت در خانه‌ای معین.
  3. عمل (کار): تعلیم زبان انگلیسی
  4. حق: اعم از حق دینی ←  مثل اینکه شوهر تعهد کند صدهزار تومان بابت مهر به زن بدهد. یا طلبی که شوهر از شخص ثالث دارد.یا حق عینی (مثل حق انتفاع و حق ارتفاق)، یا حق خیار

با توجه به این نکته که «مهریه ازنظر قانون عندالمطالبه و دین ممتاز است»، شاید برای هر دو طرف دعوای این سؤال پیش بیاید که چگونه این مساله با عدم پرداخت مهریه و اعسار و تقسیط مواجه می‌شود و چرا قانون درباره چنین دین مهم و حساسی اقدام به پذیرش قسط می‌کند؟ بـرای ایـن سوال می‌توان دلایل حقوقی فراوانی را ذکر کرد، اما شاید دلیل ساده‌اش این باشد که اگر قرار بــر رعــایــت مــاده ۲ قـانـون اجـرای محکومیت‌های مالی که به‌موجب آن مردان ناتوان در پرداخت مهریه به زنــدان مــی‌افـتـنـد بـاشـد، احتمالاً زندان‌های کشور به‌جای پذیرش اراذل و اوباش، دزدان، افراد مخل امنیت اجتماعی و…باید میزبان مردانی باشد که همسران آن‌ها مطالبه مهریه کرده‌اند اما چون قانون کارهای مهم‌تری هم دارد، در صورت اثبات این مساله که مرد توان پرداخت مهریه به‌صورت یکجا را ندارد، مبلغ مهریه به شکل اقساط از او دریافت می‌شود.

زندانی بودن مرد در اغلب موارد نه‌ تنها کمکی به حل مشکل زن نمی‌کند بلکه مشکلات دیگری را نیز برای هر دو طرف به وجود می‌آورد. به‌این‌ترتیب قانون با در نظر گرفتن شرایط خاصی این امکان را فراهم کرده که قاضی با رسیدگی به وضعیت مالی مرد و با اثبات ناتوانی او در پرداخت مهریه به‌صورت یکجا اعسار او را بپذیرد وحکم به  تقسیط مهریه بدهد.

اعسار ازپرداخت مهریه حکمی ‌موقتی است

البته باید دقت کنید این حکم به‌صورت موقت صادر می‌شود و در انتهای تمام احکام مربوط به مهریه این مساله قید می‌شود که اگر زن بتواند بعدها اموالی از مرد به دست بیاورد، می‌تواند نسبت به وصول طلب خود از آن‌ها اقدام کند. معنی این جمله هم این است که مثلاً اگر مرد محکوم‌به پرداخت مهریه ۵۰۰ سکه‌ای خود به شکل اقساط شد تا پیش از پایان پرداخت این اقساط هرزمانی که زن بتواند اموالی را مبنی بر توانایی مرد برای پرداخت مابقی مهریه به دادگاه معرفی کند، این اموال توقیف و به دلیل «دین ممتاز» بودن مهریه، مهریه از آن کسر می‌شود.

به همین سبب بسیاری از مردانی که در چنین شرایطی حکم اعسار و تقسیط بابت مهریه دریافت می‌کنند، امکان خرید خانه، داشتن حساب سرمایه‌گذاری بانکی، خرید خودرو و…را ندارند و زن می‌تواند با معرفی این اموال مهریه خود را مطالبه کند. معمولاً مردان پیش از صدور حکم اعسار و تقسیط و تا زمان بسته شدن پرونده اجرای احکام معمولاً یا همه اموال خود را به نام اطرافیان مـی‌کـنند یا معاملات خود را مخفی می‌کنند. اما برخی از زنان نیز در این فرصت، با مراجعه به ثبت و استعلام، از خرید یا فروش اموال همسر خود مطلع می‌شوند و شکایتی تحت عنوان «فرار از دیــن» را مـطــرح مــی‌کـنـنــد کـه در شماره‌های آینده به آن خواهیم پرداخت. البته چنین مواردی بسیار اندک است و خیلی کم پیش می‌آید طرفین برای مدت طولانی زن و شوهر باشند و مهریه هم به زن پرداخت شود.

قانون جدید مهریه

منطبق با قوانین صادره پیشین در حال حاضر تغییری در میزان و نحوه پرداخت مهریه ایجاد نگردیده است ولیکن با افزایش قیمت سکه در سال گذشته قانون مهریه 98 که مورد سؤال قرارگرفته در تغییر نبوده و بلکه با توجه به افزایش زندانیان مهریه که اکثراً سنین بین 25 تا 35 سال هستند طرح‌های موردبحث از سوی نمایندگان بوده که مخالفان و موافقان خاص خود را دارد


در این خصوص می‌توان به پیشنهاد کاهش مهریه از 110 عدد به میزان کمتر اشاره کرد که در این خصوص برخی با توجه به این‌که تمام حق و درواقع اهرم فشار زن مهریه است مخالفت خود را بیان و طبق صحبت‌های ایشان در صورت کاهش و یا تغییری در میزان مهریه باید حقوق دیگری به زن اعطا گردد و درواقع تمامی این موارد در حد سخن بوده و طرحی که بتوان به‌عنوان لایحه در مجلس موردبررسی قرار گیرد هنوز طرح و پیشنهاد نگردیده است.

قانون مهریه 98

طبق بخشنامه رییس قوه قضاییه در خصوص تعدیل و تقسیط و رسیدگی به اعسار پرداخت مهریه دستوراتی را داده‌اند ولی علیرغم تصور عموم زندان و حکم جلب از مهریه حذف نشده و همچنان قابلیت اجرایی دارد ولی از قضات خواسته‌شده برای موضوع زندان سخت‌گیرتر باشند و به زوج با توجه به شرایط مالی وی فرصت پرداخت بدهند و اقساط را به نحوی تعیین کنند که زوج برای تأمین مبلغ آن به‌سختی خارج از حد اراده نیفتد و کمتر در چنین موضوعی شاهد زندانی شدن افراد باشیم ولیکن درصورتی‌که خواستار مطالبه مهریه هستید و یا رای علیه شما صادرشده بهتراست با مشاوره قبل از هر اقدامی با موسسه حقوقی تهران جهت ارجاع به وکیل متخصص تماس حاصل نمایید.

دریافت مهریه از پدر همسر امکان‌پذیر است؟

گاهی اتفاق می‎افتد که هنگام عقد ازدواج و در سند ازدواج و یا حتی در قراردادی مستقل از عقدنامه پدرشوهر پرداخت مهریه را تقبل کرده است و یا ضمانت پسرش را کرده باشد که در صورت عدم پرداخت مهر از جانب فرزندش، خود ملزم به پرداخت آن است.

گاهی زوج‌ها در زندگی زناشویی به مشکلات بسیاری برمی‎خورند و کار به جدایی و طلاق کشیده می‎شود. البته در موارد متعددی حتی زوجه قبل از طلاق نسبت به مطالبه و اجرای مهر خود مبادرت می‌ورزد و قانون زوج را به پرداخت مهریه مکلف می‌سازد. مهریه حقی است که قانون به زن داده است و شوهر وظیفه دارد در هرزمانی که زن درخواست کرد، نسبت به پرداخت آن اقدام لازم را به عمل آورد. قانون‌گذار مرد را ملزم به پرداخت مهریه کرده است و در صورت عدم اجرای این وظیفه در قانون، مجازات حبس در نظر گرفته‌شده است. در مجله دلتا در خصوص این موضوع که مطالبه مهریه از پدرشوهر در چه شرایطی امکان‌پذیر است پرداخته‌شده است. در ادامه با ما همراه باشید.

آیا پدر همسر نسبت به مهریه زن مسئولیتی دارد؟

اگر مردی اموالی داشته باشد زن می‌تواند از طریق تقدیم دادخواست به دادگاه مهرش را دریافت کند. و درصورتی‌که مرد اموالی نداشته نباشد، وی می‌تواند با دادن دادخواست اعسار مهریه از دادگاه تقاضای تقسیط مهریه کند. منتهی گاهی این سؤال ایجاد می‎شود که درصورتی‌که مرد فقیر باشد و استطاعت پرداخت مهریه را نداشته باشد امکان گرفتن مهریه از پدرشوهر وجود دارد؟ در پاسخ به این پرسش باید به این نکته توجه کرد که پدرشوهر هرچقدر هم ازنظر مالی غنی و ثروتمند باشد ازنظر قانونی تکلیفی برای پرداخت مهریه پسرش ندارد. درواقع مهریه تعهدی است که شوهر در قبال همسرش کرده است و مطلقاً ارتباطی به اطرافیان او ندارد. اما گاهی اتفاق می‎افتد که هنگام عقد ازدواج و در سند ازدواج و یا حتی در قراردادی مستقل از عقدنامه پدرشوهر پرداخت مهریه را تقبل کرده است و یا ضمانت پسرش را کرده باشد که در صورت عدم پرداخت مهر از جانب فرزندش، خود ملزم به پرداخت آن است. که در این شرایط زن می‌تواند با توجه به آنچه پدرشوهر تعهد کرده است برای مطالبه مهریه‎اش به او مراجعه کند.

ضمانت اجرای عدم پرداخت مهر توسط پدرشوهر

در صورت مطالبه مهریه از پدرشوهر که پرداخت مهریه را ضمانت کرده است و عدم پرداخت مهریه توسط وی و نیز در شرایطی که ضامن (پدرشوهر) نتواند ادعای اعصار خود را ثابت کند و حتی عدم اثبات ادعای اعسار از پرداخت یکجای مهریه و یا عدم پرداخت اقساط مهریه در صورت تقسیط توسط دادگاه ، زوجه می‎تواند تقاضای بازداشت ضامن تا زمان پرداخت مهریه را از دادگاه داشته باشد. دادخواست مطالبه مهر از پدرشوهر (ضامن) می‌تواند هم‌زمان با مطالبه مهریه از بدهکار اصلی (زوج) به دادگاه خانواده مطرح شود و نیازی نیست تا عدم پرداخت مهریه توسط شوهر به اثبات برسد و سپس علیه ضامن اقدام نمود.

در صورت فوت شوهر، زن می‎تواند از مهر را از پدرشوهر مطالبه کند؟

اگر شوهر فوت کند درصورتی‌که اموالی از وی باقی‌مانده باشد زن می‌تواند مهریه خود را از ارث یعنی اموالی که از شوهر به جای‌مانده است، وصول کند. اما باید به این موضوع توجه داشت که اگر شوهر فوت کند و مالی از خود به ارث نگذاشته باشد، پدرشوهر و سایر وراث موظف به پرداخت مهریه زن نیستند. اساساً بر طبق قانون وراث تکلیفی به پرداخت بدهی‌های متوفی که بیشتر از ارث است ندارند.

مطالبه مهریه از سهم الارث شوهر

شایان‌ذکر است که اگر پدرشوهر یا هر شخص دیگری که شوهر از او ارث می‌برد فوت کند و سهم‌الارثی به شوهر تعلق گیرد در این فرض زن می‌تواند از سهم‌الارث شوهر، به‌عنوان مهریه خود درخواست نماید. در این حالت زن می‌تواند از طریق دادگاه مطالبه مهریه کند.


سوالی دربارۀ مسائل حقوقی دارید؟ از متخصصان گروه وکلای داته مشاوره بگیرید.
02188866074 منتظر تماس شما هستیم